Służba w Państwowej Straży Pożarnej

W celu podjęcia służby w Państwowej Straży Pożarnej, kandydat musi spełnić szereg wymagań, które określa ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667, ze zm.).
Służbę w Państwowej Straży Pożarnej może pełnić obywatel polski, niekarany za przestępstwo lub za przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający, co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia tej służby (art. 28 cyt. ustawy).
Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Państwowej Straży Pożarnej dokonują komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 29 cyt. ustawy).
Przyjęcia do służby dokonuje właściwy terytorialnie, ze względu na położenie jednostki organizacyjnej PSP, komendant wojewódzki, komendant powiatowy (miejski) lub kierownik jednostki organizacyjnej PSP w miarę posiadanych możliwości etatowych.
Zgodnie z art. 34 cyt. ustawy, osobę podejmującą służbę w Państwowej Straży Pożarnej mianuje się strażakiem w służbie przygotowawczej na okres 3 lat. Mianowanie strażaka może nastąpić po odbyciu zasadniczej służby wojskowej lub po przeniesieniu do rezerwy bez odbycia tej służby albo po zwolnieniu od obowiązku służby wojskowej. Warunku tego nie stosuje się do kobiet.
Ponadto by umożliwić podjęcie służby w PSP najlepszym kandydatom prowadzi się postępowanie kwalifikacyjne, w którym przyjmuje się system punktacji gratyfikujący posiadane uprawnienia kandydata. I tak między innymi:

  1. Prawo jazdy kat. B – 2 pkt
  2. Prawo jazdy kat. C – 4 pkt
  3. Posiadanie uprawnień ratownika medycznego – 5 pkt
  4. Posiadanie innych uprawnień, które mogą być przydatne (np. obsługa ciężkiego sprzętu) – 5 pkt
  5. Uprawnienia płetwonurka – 3 pkt
  6. Udokumentowane członkostwo w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) powyżej 3 lat – 3 pkt
  7. Udokumentowany udział w zawodach pożarniczych OSP – 3 pkt
  8. Udokumentowane szkolenia dla członków OSP – 3 pkt
  9. Wykształcenie – 3-5 pkt
    • Średnie techniczne – 3 pkt
    • Zdany egzamin maturalny – 4 pkt
    • Wyższe techniczne o kierunku przydatnym w PSP – 5 pkt

Gratyfikacja może być doprecyzowana w zależności od rodzaju stanowiska służbowego, na które prowadzony jest nabór i dotyczy to zarówno kategorii posiadanego prawa jazdy, odbytych szkoleń czy posiadania innych kwalifikacji.
Kandydaci do służby w Państwowej Straży Pożarnej poddawani są również testowi sprawności fizycznej. Do wykonania testu sprawności fizycznej dopuszczani są tylko ci kandydaci, którzy posiadają zaświadczenie lekarskie od lekarza rejonowego, rodzinnego lub internisty, dopuszczające do testu sprawnościowego, wystawione nie wcześniej niż jeden miesiąc przed datą jego przeprowadzenia oraz posiadają właściwą wydolność organizmu, stwierdzoną na podstawie przeprowadzonej zmodyfikowanej próby „Harvard Step-up Test”.
1. Próba wydolnościowa – zmodyfikowana metoda harwardzka („Harvard Step-up Test”)
Wyposażenie:

  • stopień o wysokości 30 cm – dla kobiet,
  • stopień o wysokości 40 cm – dla mężczyzn,
  • stoper,
  • metronom.

Wykonanie próby:

  • badanie przeprowadza się w stroju gimnastycznym,
  • metronom nastawia się na 120 uderzeń na minutę,
  • czas trwania pełnego ćwiczenia:
  • 4 minuty dla kobiet,
  • 5 minut dla mężczyzn.

W ciągu podanego czasu badany wchodzi na stopień w tempie 30 razy w ciągu 1 minuty. Na hasło „raz” (pierwszy takt metronomu) badany stawia swą lewą stopę na stopniu, na hasło „dwa” (drugi takt metronomu) dostawia prawą stopę do lewej (na stopień) przy całkowitym wyproście w stawach kolanowych i biodrowym, na hasło „trzy” (trzeci takt metronomu) stawia lewą stopę na podłodze, a na hasło „cztery” (czwarty takt metronomu) prawą stopę dostawia do stopy lewej (na podłogę), przyjmując postawę zasadniczą.
Czas trwania jednego cyklu wynosi 2 sekundy. Po upływie czasu trwania pełnego ćwiczenia badany siada na krześle, a osoba prowadząca badania wykonuje pomiar częstości tętna przez 30 sekund, począwszy od 1 min po zakończeniu próby, następnie od 2 min oraz od 4 min (3 pomiary przez 30 s). Wskaźnik sprawności FI stanowi iloczyn czasu pracy w sekundach x 100 i pomnożonej przez 2 sumy trzech pomiarów tętna.
W przypadku nieosiągnięcia minimalnego wskaźnika wydolności, strażaka nie dopuszcza się do zaliczenia testu sprawności fizycznej.
Test sprawności fizycznej składa się z trzech konkurencji, za pomocą, których badane są podstawowe cechy motoryczne kandydatów. Testy sprawności fizycznej przeprowadza się w ubiorze sportowym.
1.1. Próby dla kobiet.

  1. siady proste z leżenia tyłem.
    Ćwiczący przyjmuje pozycję leżącą tyłem (na plecach) ręce wzdłuż tułowia, nogi ustabilizowane (mogą być w lekkim rozkroku), współćwiczący przytrzymuje je w okolicach stawów skokowych lub ćwiczący umieszcza je pod szczebelkiem drabinki. Wykonanie ćwiczenia polega na uniesieniu tułowia do pozycji pionowej. Oceniający zalicza tylko prawidłowe wykonanie ćwiczenia, wymieniając kolejne liczby zaliczonych powtórzeń.
  2. rzut piłką lekarską (2 kg) znad głowy.
    Ćwiczący ustawia się przed linią rzutu, nogi w rozkroku. Unosi piłkę oburącz za głowę i wykonuje rzut. Odległość rzutu wyznacza punkt, w którym piłka zetknęła się z podłożem.
    Przekroczenie linii w momencie wykonania rzutu lub bezpośrednio po rzucie unieważnia próbę.
  3. bieg wahadłowy 4 x 10 m.
    Ćwiczący ustawia się przed linią startu (mety) w pozycji stojącej, obok chorągiewki (klocka). Na sygnał rozpoczyna bieg na odległość 10 m do linii, na której ustawiona jest chorągiewka (klocek). Po obiegnięciu chorągiewki biegnie do linii startu (mety), obiega chorągiewkę i ponownie przebiega 10 m do chorągiewki i powraca do miejsca startu na metę. Oceniający zalicza wykonanie próby, jeśli ćwiczący pokonał pełne odległości pomiędzy oznaczeniami.

1.2. Próby dla mężczyzn.

  1. bieg na 50 m i 1 000 m.
    Ćwiczący zajmuje pozycję startową (niska lub stojąca) przed linią startu. Na donośny sygnał „startera” rozpoczyna bieg. Czas mierzony jest do momentu osiągnięcia klatką piersiową linii mety. Falstart powoduje powtórzenie startu.
  2. podciąganie się na drążku (drążek na wysokości doskocznej).
    Ćwiczący zajmuje pozycję w zwisie na drążku (nachwytem lub podchwytem) ramiona wyprostowane i pozostaje w bezruchu. Ćwiczący wykonuje podciągnięcia tak, żeby broda znalazła się ponad drążkiem, wraca do pozycji wyjściowej (ramiona wyprostowane) i ponawia ewolucję. Oceniający zalicza tylko prawidłowe wykonanie ćwiczenia, wymieniając kolejne liczby zaliczonych powtórzeń. Podczas wykonywania ćwiczenia dozwolona jest praca nóg i tułowia.

2. W okresie zimowym zamiast biegu na 50 m wprowadza się bieg zygzakiem (koperta), zamiast biegu na 1 000 m wprowadza się ćwiczenie wytrzymałościowe pod nazwą ‚delfin’.

  1. bieg zygzakiem (koperta).
    Próba polega na trzykrotnym przebiegnięciu przez ćwiczącego, pomiędzy tyczkami rozstawionymi na środku i rogach prostokąta o wymiarach 3×5 m. Po każdym przebiegnięciu krótkiego odcinka (3m) należy pokonać odcinek dłuższy, obiegając tyczkę środkową. Oceniający włącza czasomierz na komendę ‚start’, a zatrzymuje po trzykrotnym przebiegnięciu przez ćwiczącego, pomiędzy tyczkami i osiągnięciu linii mety.
  2. ćwiczenie wytrzymałościowe ‚DELFIN’.
    Próba polega na wielokrotnym powtarzaniu cyklu następujących po sobie pozycji gimnastycznych, wykonywanych w czasie jednej minuty. Ćwiczący przyjmuje postawę zasadniczą, następnie wykonuje przysiad podparty z przysiadu podpartego wykonuje wyrzut nóg w tył do podporu w leżeniu przodem z podporu leżąc przodem powraca do przysiadu podpartego, a następnie do postawy zasadniczej. Oceniający wymienia kolejną liczbę zaliczonych układów. Jeżeli kontrolowany wykona ćwiczenie niezgodne z opisem (np. nie powróci do postawy zasadniczej), oceniający powtarza ostatnia liczbę zaliczonych układów. Oceniający włącza czasomierz na komendę „Ćwicz” i zatrzymuje po upływie 1 minuty podając jednocześnie komendę „dość”.

3. W przypadku niezaliczenia jednej z konkurencji (kandydat ma prawo do 2 prób) za cały sprawdzian wystawia się ocenę niedostateczną co jest jednoznaczne z wyeliminowaniem kandydata z dalszego postępowania kwalifikacyjnego.
Zakres testów sprawnościowych może być modyfikowany w zależności od potrzeb.
Szczegółowych informacji dotyczących aktualnych możliwości podjęcia służby w PSP oraz odpowiedzi na wszystkie pytania z tym związane udzielają komórki kadrowe jednostek organizacyjnych PSP.